Kahve demleme, hazırlama yöntemleri

Son yıllarda kahve zevkimiz ve kültürümüz hızla gelişiyor. Bununla birlikte bir sürü kavramlar da hayatımıza giriyor, bazen kafalar karışıyor.

Kahve kültürünü daha iyi tanımak adına konuyu kahve hazırlanma yani demleme yöntemleri kısmından ele alarak sınıflandırmayı hedefleyen bu derlemeyi yaptım. Umarım faydalı olur.

Kahve demleme yöntemlerini şöyle sınıflandırabiliriz:

Basınç Kullananılarak demleme
1. Espresso Makinesi
2. Moka Pot
3. Aeropress
Islatma ile demleme
4. French Press
5. SoftBrew
6. Vakum Pot
Filtreleme veya Damlama ile demleme
7. Elektrikli Perkolatör
8. Chemex
9. Hario V60 Dipper
10. Kalita Dalga Damlatıcısı
11. Vietnam Damla Filtresi
12. Melitta Joe Dipper(damlatıcı)Hazır Set
13. Arı Evi Damlatıcısı (Bee House)
14. Akıllı Damlatıcı (The Clever Dipper)
15. Soğuk Damla Demleme
16. Nitro Kahve
Kaynatarak Kahve Demleme
17. Kovboy Yöntemi
18. Türk Kahvesi

Şimdi bu metodları inceleyelim:

Basınç Kullanarak Demleme

Bu yöntemde kahve basınç kullanılarak elde edilir. Basınç olduğu için kahveden daha çok faydalanılır ve keskin, yoğun bir kahve elde edilir. Hızlı bir yöntem olması da avantajları arasındadır.

1)Espresso Makinası:

Espresso makinaları 1901 yılında bu yana mevcut. Farklı birçok espresso makinası piyasada olsa da temel çalışma prensipleri üç aşağı beş yukarı aynıdır: Sıcak su kahvenin olduğu hazneye basınç yapar, filtreden geçen kahve bardağa süzülür. Aşağıdaki şemadan nasıl çalıştığını görebilirsiniz.

Espresso-sema

Espresso makinaları özelliklerine, hazırlama hızlarına, otomasyon durumlarına, malzeme kalitesine göre muhtelif fiyat aralıklarında piyasada satılmaktadır.

Espresso hazırlanırken ince öğütülmüş kahve kullanılır. Kahvesi Türk kahvesinden biraz daha kaba boyutta çekilir. Sütlü ve sade olarak içilebilir.

Espresso'nun tadı kendine özeldir ve benzersiz bir taddır. Espresso makinası yer kapladığından dolayı alırken mutfağınızın yerleşimini, boyutunu göz önüne almanızda yarar var. Espesso makinası geçici bir hevesten değil, kalıcı aşktan dolayı alınır 🙂

ornek-espresso-makinası

Espresso Makinası

Espresso makinası alırken şunları göz önünde bulundurun :

Su depolaması: Espresso makinenizin alabildiği su miktarını göz önüne alın veya üst seviye model doğrudan su hattınıza takmanıza izin verebilir.
Köpürtme yetenekleri: Köpürtme özelliğine sahip olmak lezzetli cappuccino ve macchiato gibi içecekleri hazırlamanıza imkan tanır.
Kolay temizleme: Espresso makinenizi sökmeniz ve periyodik olarak temizlemeniz gerekecektir, bu nedenle sökülmesi ve yeniden monte edilmesi kolay olması önemlidir.

İPUÇLARI

Demleme süresi: Demleme süresi cihazınıza bağlıdır.Ticari makinenin ısınması 15-40 dakika arası zaman gerektirebilir ve ev tipi bir cihazda ise yalnızca birkaç dakika alabilir. Makine ısındığında ise 20-30 saniye içinde kahveniz hazır olur.

Öğütme Türü: İnce çekilmiş, tutarlı bir kahveye ihtiyacınız var. Ayrıca detaylı bilgi için öğütme boyutları ile ilgili yazımızı okuyun.

Demleme sonucu: Doğru yapılırsa espresso güçlüdür, keskindir ve lezzetlidir (acı olmamalı).

Beceri düzeyi: Hepsi makinenize bağlıdır - bazıları neredeyse otomatik olarak harika bir kahve yapar, bazıları (daha ticari, manuel tipler) yüksek seviyede beceri gerektirir, dolayısıyla eğitim almalısınız.

Uygunluk: Eğer sütlü (örneğin bir latte gibi) kahve veya hızlı, kafein içeren demleme istiyorsanız espresso benzersizdir - başka hiçbir makine güzel bir espresso shot'un yerini tutamaz.

Espresso'un artıları ve eksilerine geldiğimizde:
Artılar: Hızlı demleme; makinalarda geniş fiyat aralığı; konsantre ve sert kahve demleme
Eksileri:Ucuz makinalardan iyi sonuç alınamayabiliyor; evde yer kaplıyor; temizlemesi zor

2)Moka Pot:

Espresso makinasına büyük paralar harcamadan espresso benzeri demlenmiş bir kahve içmek istiyorsanız ya da basınçla demlenmiş herhangi bir kahve içmek istiyorsanız  Moka Pot size göre. Kullanımı kolaydır, çaydanlık gibi ocağa konur ve  hazırlanır. Nasıl çalıştığını aşağıdaki yer alan hareketli gif resimden görebilirsiniz.

Moka_Animasyon

Moka Pot 1933 yılında İtalyan mucit Luigi De Ponti tarafından Alfonso Bialetti için yapılmıştır. Bialetti Industrie, "Moka Express" adı altında aynı modeli üretmeye devam ediyor. Klasik tipten başka geliştirilmiş farklı modeller Bialetti ve başka firmalar tarafından üretilmektedir.

Moka Pot, alevde veya elektrikle kullanılır ve bazen paslanmaz çelik veya diğer alaşımlardan yapılmış olsa da geleneksel olarak alüminyumdan imal edilirler.

Moka Pot diğer kahve demlemelerde olduğu gibi kahve türü, çekirdek türü, kavurma derecesi vb. özelliklere bağlı olarak sonuç verecektir. Moka Pot kullanmadan önce forumlarda, internet sözlüklerindeki tavsiyelere de muhakkak göz gezdirin ve deneyimlerden faydalanın.

İPUÇLARI

Demleme süresi: Süper hızlı - Suyunuzu ısıttığınızda, en fazla 5 dakika sürecektir.

Öğütme Türü: Bu zor kısımdır. Genel kuralı espresso için öğütülmüş kahveden kaba, damla demleme için öğütülmüş kahveden ince öğütülmüş olmalıdır. Size uygun lezzeti bulmak için kabadan inceye doğru deneyerek doğru ölçüyü bulabilirsiniz. Ayrıca detaylı bilgi için öğütme boyutları ile ilgili yazımızı okuyun.

El yordamı: Eğer demlediğiniz kahve sulu, zayıf olduysa daha kaba öğütülmüş kahve kullanın. Yok eğer acı olduysa daha ince öğütülmüş kahve kullanın.

Demleme sonucu: Doğru kahve boyutu ve doğru teknik kullanırsanız espresso olmasada ona yakın bir kahve elde edersiniz.

Beceri düzeyi: Hazırlamak için barista olmanız gerekmiyor. En önemli kısmı doğru kahve seçmek. Sonra hazneye kahveyi koyun, moka pot'u ateşin üzerine koyup işlemin bitmesini bekleyin.

Moka Pot'un artıları ve eksilerine geldiğimizde:
Artılar: Uygun fiyata kahve aparatı; hızlı demleme; taşınabilir olması
Eksileri:El ayarı ve doğru boyutta kahve seçiminde zorlanılma

3)Aeropress:

Aeropress 2005 yılında Alan Adler tarafından bulunmuştur. Kahve seven kampçıların, gezginlerin en sevdikleri aparat olma özelliğini taşımaktadır. Taşıması kolay, kahve hazırlanması süper hızlıdır. 3 parçadan oluşur. Yapmanız gereken doğru su sıcaklığı, doğru kahve boyutu seçimi, doğru basınç uygulamakdır. Gözünüz korkmasın bu şartları da çok zorlanmadan yerine getireceksiniz.

Kahve 10-50 saniye (öğütmeye ve tercih edilen yoğunluğa bağlı olarak) demlenir ve daha sonra tüp içindeki pistona bastırarak bir filtreden geçirilir. Kullanılan filtreler ya AeroPress kağıt filtreleridir ya da disk şeklinde ince metal filtrelerdir. Cihaz, iki iç içe geçmiş silindirden oluşur. Bir silindirin esnek hava geçirmez contası vardır ve  şırıngaya benzer şekilde büyük silindire uymaktadır. Materyal olarak BPA içermeyen polikarbonat malzeme kullanılır. Aşağıda yer alan hareketli resime bakınız.

giphy

İPUÇLARI

Demleme süresi: Sıcak suyunuz varsa en fazla bir dakika içerisinde kahve demleyebilirsiniz.

Öğütme Türü: Öğütme boyutunda esnektir. İnce kahve 1 dakika, orta ince 2 dakika, kaba 3 dakika, ekstra kaba 4 dakikada demlenebilir. Tabi bu süreler ortalama, doğru süreyi keyfinize göre bulun. İlave bilgi için öğütme boyutları ile ilgili yazımızı okuyun.

Demleme sonucu: Saf ve zengin bir lezzeti vardır.

Beceri düzeyi: Kullanımı son derece kolaydır.

Kimler için: Yolda, kampta kahvemi yanımdan ayırmam diyenler, hızlı kahve demlemek isteyenler, Aeropress farkını yaşamak isteyen herkese uygundur.

Aeropress'in artıları ve eksilerine geldiğimizde:
Artılar: Demlemenin kolaylıkla özelleştirilebilir olması; çok kolay taşınabilir olması; güzel kahve demlemek
Eksileri:Eksi verecek birşey bulamadım.

Suda bekletme/Daldırma yöntemi ile demleme

Kahve demleme yöntemlerinde en temel olanıdır.

Kısacası bu yöntemde kahve sıcak su ile buluşturulur. Kahve içerisindeki güzellikleri sıcak suya salar ve posasından ayırıp içersiniz.

Yönteme ingilizce steeping (suda bekletme, ıslatma) veya immersion (suyun altına batırma, daldırma) denir. Aslında aparatına göre suda ıslatır veya bekletirsiniz veya sıcak suya daldırıp hazırlarsınız. Aparatlara göre inceledikçe anlaşılır olacaktır.

Bu yöntem sınıfında demleme kolay olsa da lezzet ayrıntılarda gizlidir. Süre, su sıcaklığı, kahve çeşidi gibi detaylara ne kadar dikkat ederseniz o kadar iyi bir kahveye sahip olursunuz.

4)French Press:

French Press

French Press

French Press bu yöntemde en çok kullanılan aparattır. Uzun zamandır kahve severlerin, baristaların vazgeçilmezleri arasındadır.

French Press ile kahve demlemek kolaydır, aparatı ise geniş fiyat seçeneklerine sahiptir. Cam ve paslanmaz malzemeden oluşan bir French Press ile uygun fiyata güzel sonuçlar elde edebilirsiniz. Ayrıca French Press ile soğuk kahve de demleyebilirsiniz.

İPUÇLARI

Demleme süresi:French Press ile demleme çok hızlı bir yöntem olmasa da çok uzun sürede istemez. Ortalama on dakikada hazırlıyabilirsiniz. Tabi hazırlarken süre konusunda dikkatli olun. French Press ile kahve nasıl demlenir diyorsanız ilgili yazımızı okuyun.

Öğütme Türü: Kaba öğütülmüş kahve kullanmanız gerekiyor. Farklı boyutlarda iyi sonuçlar alamayabilirsiniz ve kahveniz daha acı olabilir. İlave bilgi için öğütme boyutları ile ilgili yazımızı okuyun.

Demleme sonucu: Kullanacağınız kahve çeşidine bağlı olarak sert olmayan, zengin lezzette bir kahve elde edersiniz.

Beceri düzeyi:French Press'de detaylara dikkat ederseniz güzel kahve elde etmemeniz için bir neden yoktur. Ustalaşmak için tecrübeye elbette ihtiyacınız olacaktır.

Kimler için:French Press az kaplayan bir aparat olsa da cam olduğundan dolayı kampçılar için pek uygun değildir.

French Press'in artıları ve eksilerine geldiğimizde:
Artılar:Özel ve farklı bir lezzet; kullanım kolaylığı; uygun büyüklükde bir French Press ile fazla sayıda kişiye kahve demleme.
Eksileri:Demlemede el ayarını bulmak kimilerine zor gelebilir.

5)Softbrew:

2010 yılında tasarımcı George Sowden tarafından bulunmuştur. French Press'e benzetilsede onun gibi baskı uygulanmaz ve kahvenin suyla teması fazladır.

Softbrew'in paslanmaz çelik filtresini öğütülmüş kahve ile doldurun, sıcak suyunuzu ilave edin, (4-8 dakika) demleyin ve sonra servis yapın. Aslında bir demlik gibidir ve herhangi bir zorluğu yoktur. Aparatın bütün sırrı çelik filtresindedir ve her türlü kahve ile kullanılmaya müsaittir.

softbrew-ile-demleme

Foto Kaynak: www.sowdenathome.com

İPUÇLARI

Demleme süresi: Sıcak suyunuz hazırsa 4-8 dakika arasında hazırlanır.

Öğütme Türü: Özel bir boyutta kahve seçimi yoktur. Deneyerek en hoşuna gidenizi kullanabilirsiniz. Öğütme boyutları ile ilgili yazımızı okuyun.

Demleme sonucu: French Press'e benzer fakat lezzet kalitesi daha üstün.

Beceri düzeyi:En kolay yöntem.

Softbrew'in artıları ve eksilerine geldiğimizde:
Artılar: Kolay kullanım; hızlı; muhtelif ölçülerde aparat bulunuyor
Eksileri: Seramik parça içerenler seyahatte taşınmaya uygun değil (eksi olsun işte)

6)Sifon demleme:

Kendine has, özel bir demleme yöntemidir. Bu yöntemde kahve demlemek oldukça zordur. Sabır ve zaman ister.

Vakum bir kahve makinesi, buhar basıncını ve vakumun kahve ürettiği iki odayı kullanarak kahve demlemektedir. Bu tür kahve makinesi vac pot, sifon veya sifon kahve makinesi olarak da bilinir ve 1830'larda icat edilmiştir. Bu cihazlar o zamandan beri dünyanın birçok yerinde yüz yıldan fazla bir süredir kullanılmaktadır. Vakum kahve makinalarının tasarımı ve bileşimi muhteliftir.

Sifon demleme aparatının nasıl kullanıldığı öğrenmek için alttaki video'yu izleyebilirsiniz.

İPUÇLARI

Demleme süresi: 10 dakika kadar sürer.

Öğütme Türü: Orta ya da kaba öğütme kahve kullanmalısınız. Öğütme boyutları ile ilgili yazımızı okuyun.

Demleme sonucu: Eğer usulüne uygun bir demleme yaptıysanız, oldukça hoş ve aromatik bir kahve elde edersiniz.

Beceri düzeyi: Başarılı bir sifon kahve demlemek atlan deve değildir ve sizde yapabilirsiniz. Kullanmadan önce video seyrederek, konu ile ilgili yazıları okuyarak rahatlıkla öğrenebilirsiniz. Gerisi artık pratiğe kalıyor.

Kimler için: Kahve seven herkes bir gün bu aletten almalı ve denemeli. Hızlı ve kolay kahve içmek isteyenlere göre değil elbette.

Sifon demleme'in artıları ve eksilerine geldiğimizde:
Artılar: Özel bir kahve ve seremonisi.
Eksileri: Hazırlanması zor. Taşınabilir değil.

Filtreleme ve damlama yöntemi ile demleme

Damlama ve filtreleme yöntemleri genel olarak son zamanlarda ortaya çıkan, her geçen gün yeni bir aparatla yenilikler getiren metodları içerir.

7)Elektrikli perkolatör:

Perkolatör yeni bir alet değil, yeni olan elektriklisi. Kahveyi acılaştırdığından dolayı kafeseverler tarafından tercih edilen bir demleme yöntemi değildir. Kafein olsun yeter diyenlere uyabilir.

 

İPUÇLARI

Demleme süresi: 10 dakikalardan bahsedilsede siz 4-5 dakikayı geçirmeyin daha içilebilir kahve için.

Öğütme Türü: Kaba öğütülmüş kahve. Ayrıca detaylı bilgi için öğütme boyutları ile ilgili yazımızı okuyun.

Demleme sonucu: Kahve suyu işte iç gitsin.

Beceri düzeyi: Düğmeye basman, ya da fişe takman yeterli.

Kimler için:Kafein ihtiyacı gidermek isteyenlere uyabilir.

Elektrikli Perkolatör'ün artıları ve eksilerine geldiğimizde:
Artılar: Hızlı, kolay.
Eksileri: Kahve demleme için en etkisiz yöntem.

8)Chemex:

Chemex kahve demleyicisinden daha çok bir vazoyu andırır yapısal olarak. Chemex ile etkileyici ve güzel kahve demleyebilirsiniz.

chemex

Diğer damlalı yöntemlere göre Chemex'in avantajı bir demlemede 3-4 bardak kahve elde edilebilmesidir. Chemex'in kullanımı bir miktar tecrübe ister. Kahve'nin boyutunu ve miktarı ile su sıcaklığını tutturduğunuzda artık Chemex'te usta sayılabilirsiniz.

 

İPUÇLARI

Demleme süresi: 3-3,5 dakika gibi bir sürede kahve demleyebilirsiniz. Bu süre kahve demlemek için gayet makul bir süredir.

Öğütme Türü: Orta büyüklükten kaba büyüklüğe kadar boyutlarda öğütülmüş kahve kullanabilirsiniz. Kahve öğütme boyutları ile ilgili yazımızı okuyabilirsiniz.

Demleme sonucu: Chemex filtreler diğer damlatma aparatlarının filtrelerinden %30 daha kalındır. Bu daha zengin lezzette kahve elde edeceğiniz anlamına gelir.

Beceri düzeyi: Chemex demlemenin birçok yolu vardır. Tecrübe edinmek zamanla daha iyi kahveler hazırlamanızı sağlayacaktır.

Chemex'in artıları ve eksilerine geldiğimizde:
Artılar: Tek defada çok kahve elde edebilirsiniz. Zengin ve aromatik kahve elde edebilirsiniz. Estetik bir demleme yöntemi olması da cabası.
Eksileri: Negatif bir şey aklıma gelmiyor.

9)Hario V60 Dripper:

Hario V60 Dripper Chemex demlemeye benzer ve tıpkı onun gibi kahve üstüne sıcak su sökme yöntemidir. Kahveyi damıtırken hem yanlardan hemde ortadan  aşağı hazneye akıtarak daha dengeli bir sonuç elde edilmesi Chemex'den onu ayıran farklardan biridir.

İPUÇLARI

Demleme süresi: 4-5 dakika gibi bir sürede kahve demleyebilirsiniz.

Öğütme Türü: Orta ince öğütülmüş kahve kullanabilirsiniz. İlave bilgi için öğütme boyutları ile ilgili yazımızı okuyun.

Demleme sonucu: Aromalı ve lezzetli bir kahve elde edersiniz.

Beceri düzeyi: Pek bir zorluğu yok.

Hario V60 Dripper'in artıları ve eksilerine geldiğimizde:

Artılar: Temizlemesi kolay, fiyatı uygun, lezzetli demleme
Eksileri: Filteresi kendine özel.

10-11-12-13 -14

Chemex ve Haio'ya benzeyen, elbette nitelikleri ve neticelerinde fark oluşturan Kalita Wave Dripper, Vietnam Damla Filtre, Joe Dripper, Bee House Dripper (Arı evi damlatıcı), Akıllı Damlatıcı gibi başka aparatlar mevcut. Fakat ülkemizde daha heniz tanınmadığı için bunları -şimdilik- pas geçiyorum.


15)Soğuk Damla Demleme:

Soğuk damıtma kahve demlemeyi buzlu kahve ile falan karıştırmayalım. Ayrıca bu yöntem soğuk suyun içine kahve konulup bekletilmesi metodundan da farklı. Son yıllarda bulunmuş daha değişik bir yöntemden bahsediyoruz.

Peki niye soğuk demleme? Sebebi şu : daha az kafein, daha fazla antioksidan, daha az acılık ve elbette özgün bir tat.

Bu yöntemde filtreden geçmiş su bir hazneye konur ve kahvenin bulunduğu hazneye ayarlamanıza göre 5-24 saat arası sürede damlar ve buradan süzülüp attaki haznede kahve birikir.

Soğuk damıtma kahve demleme yöntemi için muhtelif aparatlar üretilmektedir. En orjinal bulduğum ise (çoğu insan öyle buluyor bu arada) aşağıda;

Yama Soğuk Demleme Kulesi

Yama Soğuk Demleme Kulesi

İPUÇLARI

Demleme süresi: 5-24 saat arası sürede kahve demleyebilirsiniz. Sabreden derviş kahveyi içer.

Öğütme Türü: Kaba öğütme kullanın. Kaba kum gibi. Öğütme boyutları ile ilgili yazımızı okuyun.

Demleme sonucu: Yoğun, lezzetli, özgün, yumuşak bir kahve.

Beceri düzeyi: Sadece doğru boyutta kahve seçimi ve işlemi yapacak alet gerekli.

Kimler için: Sıcak iklimde yaşayan tüm kahveseverler için. Soğuk havada soğuk kahve beni sarmıyor, umarım birçoğunuzda benimle aynı fikirdesiniz.

Soğuk Damla Demleme'nin artıları ve eksilerine geldiğimizde:

Artılar: Yumuşak tat; az kafein; buzdolabında saklanabilirlik
Eksileri: Zaman istiyor.

16)Nitro Kahve:

Soğuk kahvenin nitrojenle buluşmasıyla yapılan kahve demleme metodu. Bu yöntem oldukça yenidir ve dünyada yeni yeni tanınmaya başlamıştır. Ülkemizde de kimi kahve dükkanlarında mevcut.

nitro-kahve

Kaynatma yöntemi ile kahve demleme:

Kahve demlemenin en klasik ve en eski yöntemlerinin başında kaynatma gelir. Meşhur Türk kahvesi ile o kadar meşhur olmayan kovboy kahvesi bu yöntemle hazırlanır.

17)Kovboy kahvesi:

Tencere veya tava ile hazırlanır. Kaba suyu koyarsınız, su kaynayınca kahveyi üzerine dökersiniz ve ateşten alıp kenarda birkaç dakika bekletirsiniz. Kahve alta çöktüğünde bardağa döküp içersiniz.

İPUÇLARI

Demleme süresi: 10 dakika gibi bir zamanda hazırlanıyor.

Öğütme Türü: Orta kaba öğütme kullanın. Daha kaba öğütmede kullanabilirsiniz. İnce kahve ile demleyenler de vardır. İlave bilgi için öğütme boyutları ile ilgili yazımızı okuyun.

Demleme sonucu: Kullanılan kahveye ve boyutuna göre alınan sonuç muhtelif oluyor. Hazır kahvelerden daha iyi diye söylenir.

Beceri düzeyi: Su kaynatmayı biliyor musunuz?

Soğuk Damla Demleme'nin artıları ve eksilerine geldiğimizde:

Artılar: Sadece tava, kahve ve suya ihtiyacınız var.
Eksileri: Pek özel bir yöntem değil.

17)Türk kahvesi:

Türkçe okuyabildiğinize göre Türk kahvesinden bahsetmeye gerek yok. Dünyanın  kadim, en lezzetli, en özgün kahve demleme yöntemi. Ayrıca hızlı ve kolay. Son yıllarda demleme ve içerik çeşitlerinde artış yaşanıyor, aynı zamanda eski olduğunu düşündüren formüller ortaya çıkıyor ve artan kahve trendi ile yıldızı artarak parlatmaya devam ediyor.

Tercüme/derleme/tecrübe : M.İhsan Eroğul

Digiprove sealCopyright secured by Digiprove © 2017